0   +   5   =  

Yerel halkın, yerel yönetimin, bilim insanlarının, çevre örgütlerinin itirazlarına ve devam eden dava sürecine rağmen, Çanakkale’nin Kirazlı Köyü’nde yer alan ve Kanadalı Alamos Gold şirketine ait olan tartışmalı maden sahasında resmi kaynaklara göre 14 bin civarında ağaç kesildi. ÇED (Çevresel Etki Değerlendirmesi) raporuna göre 45 bin ağacın kesimi için izin alınan bölgede, çevre örgütleri 195 bin ağaç kesildiğini açıkladı.

Kazdağları Kardeşliği çevre inisiyatifinin çabalarıyla kamuoyuna duyurulan ve TEMA Vakfı’nın başlattığı imza kampanyası ve farklı meslek örgütlerinin çağrılarıyla gündemdeki yerini koruyan tartışmalı altın madenine karşı bir “Su ve Vicdan Nöbeti” başlatıldı. Ülkenin her kesiminden tepkiler giderek büyüyor.

Kazdağları’nı ve çevresini ekolojik yıkıma sürükleyecek maden sahasının ÇED onayı yalnızca maden çıkarma faaliyeti için verilmişti. Ancak maden ruhsatının kapsamı daha sonra ayrıştırma ve zenginleştirme eklenerek genişletildi. “Kirazlı Altın ve Gümüş Madeni Kapasite Artışı ve Zenginleştirme Tesisi Projesi” için 2013 yılında Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu’na olumlu kararı veren Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na karşı açılan davada, Danıştay ÇED’i iptal etmiş ve Kazdağları’na geri dönüşü olmayacak zararlar vereceği gerekçesiyle bakanlığın itirazlarını reddetmişti. Kısacası, Kanadalı şirketin bu genişletilmiş kapsamlı maden faaliyetlerinin ÇED onayı bulunmuyor. Çıkarılan maden ise siyanürle ayrıştırılacak.

Neden siyanür kullanılır, sonuçları nedir?

Altın benzeri metallerin maden sahasından çıkarılan birim kütlede (cevher) bulunma yoğunluğunun düşük olması nedeniyle çıkarılan cevherde altının her bir kırıntısını alabilmek için kimyasal içeren yöntemlere başvuruluyor. Bu işleme siyanürizasyon deniyor. Kirazlı’daki maden sahasından çıkarılan cevher açık havada yığınlar halinde serilerek içindeki altını çözündürmek için sodyum siyanür uygulanacak. Çıkarılan bütün kütle siyanüre maruz kalmış olacak, kirletilecek. Ardından, çözünen ve sıvı hale getirilen altını diğer kimyasallardan ayıran çözelti ayrıştırma işlemi yapılacak ve geriye kalan kimyasal sıvılar atık havuzlarında biriktirilecek.

Çözündürme, çözelti ayrıştırma ve atık havuzu aşamalarının herhangi birinde meydana gelecek sızıntı toprağı ve yeraltı sularını kirletecek. Kazdağları’nı da geri dönüşü olmayan bir ekolojik yıkıma sürükleyecek. Toprak, su, hava zehirlenecek. Kazdağları’nda sağlıklı ve güvenli yaşamak mümkün olmayacak. Suyun siyanürle zehirlenmesi bölgenin tarımsal ürünlerini de zehirleyecek. Kazdağları ekosisteminin zarar görmesi turizmi doğrudan etkileyecek. Kazdağları’nın eteklerinde bulunan Balıkesir ve Çanakkale kentleri ekonomik açıdan zarar görecek, halk yoksullaşacak.

İllüstrasyon: Eda Erdoğmuş

Milyarlarca dolarlık vurgun

Bir torba yasayla parsel parsel şirketlere satılan Kazdağları-Çanakkale bölgesinde toplam 43 adet maden ruhsatı verildi. Bu madenlerin 30’u altın madeni, yani siyanürle ayrıştırma yapılacak madenler. Bölge büyük tehdit altında.

Alamos Gold adlı şirketin yerli taşeronluğunu Doğu Biga Madencilik üstleniyor, şirketin ayrıca 865 milyon TL tutarında devlet teşviğine mazhar olduğu da biliniyor. Bu teşviğin yasal hazırlığı 2016’da çıkarılan torba yasadaki 80’inci maddeyle yapılmıştı. Madde 80, “stratejik yatırım” olarak görülen faaliyetlerde yerel ve merkezi idari-denetim süreçlerini ortadan kaldıran, yetkiyi bakanlar kuruluna veren, sınırsız ekolojik yıkımlara kamu varlıklarını seferber ettiren bir madde.

Maden kanununa göre değerli madenlerde devlet payı %4. Alamos Gold’un Kirazlı’daki madeninden yaklaşık 4 milyar dolarlık altın çıkarılacak. Bu durumda devlet payı 160 milyon dolar olacak. Yani 865 milyon TL’lik teşvik, zaten bu maden faaliyetinden devlete kalacak paraya karşılık geliyor. Bu maden faaliyeti sonucu bir devlet payı oluşmayacak. Yine iktidar eliyle yürütülen büyük bir soygunla karşı karşıyayız. Sermayenin hareket yasaları zaten biliniyor, soygun ittifakının ayrıntıları da burada.

Kazdağları’nın üstü altından değerlidir. Hayatımıza, geleceğimize sahip çıkalım.


Kaynak: politeknik